برای چهل و سومین زادروز آرام‌ترین جادوگر مستطیل سبز

 

اختصاصی آنساید/ می ۲۰۲۰ بود که نتفلیکس اعلام کرد بزودی مستند زندگی مایکل جوردن، بسکتبالیست اسطوره‌ای، تحت عنوان “آخرین رقص” از این شبکه پخش می‌شود. هواداران بوکاجونیورز مدعی شدند که این شبکه باید مستندی از زندگی بت این باشگاه بسازد و نامش را “آخرین رقص” انتخاب کند؛ مستندی از سرگذشت خوان رومان ریکلمه.

قرن بیستم، قرن پیوند فوتبال و تلویزیون بود. مردمان جهان از جعبهٔ جادویی بازی جادوییِ جادوگران را می‌دیدند. گزارشگران نام‌ها را فریاد می‌زدند، منجیانِ شور و شعفِ هواداران را. صدسال از فوتبال می‌گذرد و در تالار افتخاراتش اسم‌ها رژه می‌روند. همه چیز شبیه گذشته بود تا مردان تجارت فهمیدند در فوتبال پول پنهان است.

هزارهٔ جدید، آغاز تولد تاکتیک‌ها و بردن به هر قیمتی بود و مرگ اسطوره‌هایی که توانایی قهرمان کردن هر تیمی را داشتند. مدافعان تنومند می‌شدند، هافبک‌ها قلدرتر. باجوها، فان باستن‌ها و باتی‌گل‌ها مصدوم و محو می‌شدند. حالا نوبت به کسی می‌رسید که ظرافت و جادویش هرگز آن طور که باید، تحسین نشد.

۲۸ نوامبر ۲۰۰۰، نمایشی از تلفیق اوج باشگاه بوکاجونیورز و بلوغ ستاره‌اش “خوان رومان ریکلمه” بود. جام باشگاه‌های جهان در توکیو؛ مصاف رئال مادرید، قهرمانِ لیگ قهرمانان اروپا در مقابل بوکاجونیورز، قهرمانِ لیگ قهرمانان آمریکای جنوبی. همه از قدرت شوت‌های روبرتو کارلوس نوشتند، از جنگندگی گوتی و تعصب رائول تا مرد اول پرتغال در یورو ۲۰۰۰ یعنی لوئیس فیگو. اما این ریکلمه بود که همگان را محو رقصش با توپ کرد‌.

بازی به دقیقه ۱۵ نرسیده بود که رومان با دو پاس ‌گل زیبا به مارتین پالرمو، بوکا را دو بر صفر پیش انداخت. در ادامه روبرتو کارلوس یکی از گل‌ها را جبران کرد اما در زمین کسی بود تا جام را به بیانچی تقدیم کند و اجازه ندهد دست اروپایی‌ها به آن برسد. رومان، دیوانه‌وار مادریدی‌ها را محو خود کرد. با کنترل توپش، با پاس‌ها و بازی ساده اما افسوس کننده‌اش. ریکلمه جام باشگاه‌های جهان را برای کارلوس بیانچی و بوکاجونیورز به ارمغان آورد و به بارسلونا کوچ کرد.

در بارسلونا، لوئیز فن‌خال دربارهٔ ریکلمه می‌گفت:

“او گل نمی‌زند و زیاد هم نمی‌دود.”

قضاوت درباره خوان رومان ریکلمه به این روش مانند این بود که یکی از نقاشی‌های داوینچی را کنار بگذارید، فقط به این دلیل که قاب آن را دوست ندارید. این همانند رانندگی از فرانسه به ایتالیا از طریق کوه‌های آلپ است، فقط برای اینکه از سرعت سریع هواپیما ابراز تاسف کنیم.

می‌‌گویند زیبایی در چشم بیننده است و متأسفانه فن‌خال دیدی تار داشت. ریکلمه بازیکنی بود که از لمس توپ و دید باشکوهی برخوردار بود، کسی که به آزادی نیاز داشت تا با سرعت خودش بازی کند و بازی را دیکته کند. باید انتخاب می‌کردید تیم خود را در اطراف او بسازید تا موفق شوید و این همان کاری است که کارلوس بیانچی تصمیم گرفت در بوکا انجام دهد. با یک منطق باورنکردنی، فن‌خال ریکلمه را نمی‌خواست.

این قرارداد ظاهراً با فشار هیئت مدیره بارسلونا، اتفاق افتاده بود. سپس در تابستان ۲۰۰۳ بارسلونا، رونالدینیو را به خدمت گرفت. سهمیه خارجی این تیم پر شد و رومان به سمت درب خروج هدایت شد. او تصمیم گرفت در اسپانیا بماند و قرضی و دو ساله به ویارئال برود. در پایان این قرارداد دائمی شد. این جمله به خودی خود می‌گوید که در ال مادریگال چه اتفاقی افتاد. رتبه هشتم لیگ، تحت هدایت پکیتو گارسیا نتیجه خوبی بود اما در مقایسه با آنچه اتفاق می افتد، هیچ چیز نبود. در تابستان ۲۰۰۴، ویارئال مانوئل پلگرینی را به عنوان سرمربی منصوب کرد.

برخلاف فن‌خال، مرد شیلیایی، ریکلمه را درک کرد. او فهمید که شما باید از تنبلی درک شده در بازی او چشم بپوشید. در عوض او باید پرورش می‌یافت. پلگرینی آرژانتینی را با ۹ هم تیمی از آمریکای جنوبی محاصره کرد تا به او روحیه بدهد. ریکلمه تحت هدایت فن‌خال، مانند یک ماهی بزرگ در یک حوضچهٔ کوچک بود. پلگرینی می‌گفت:

“به ریکلمه آزادی دیکته کردن بازی را بدهید و او بقیه کارها را انجام می‌دهد.”

مارکوس سنا هم تیمی ریکلمه می‌گفت:

“هر زمان توپ به بازیکنان می‌رسد، تنها به رومان پاس می‌دهیم و خیالمان راحت است.”

از همان ابتدای راه، پلگرینی و ریکلمه انگار زوجی در بهشت ​​بودند. در اولین فصل حضور ریکلمه در پیراهن زیر دریایی زرد، به بالاترین مقام خود در لالیگا در تاریخ و تاکنون رسیدند. ریکلمه ۱۶ گل زد و با ارسال بی نهایت پاس گل به دیگو فورلان برای بردن پیچیچی با ۲۵ گل کمک کرد. در این مقطع و در حال حاضر او ۲۷ ساله بود، فصل ۲۰۰۵/۰۶ باعث شد ریکلمه ویارئال را به نیمه نهایی لیگ قهرمانان برساند. در یک بازی رحمانه، در دور برگشت برابر آرسنال در دقیقه ۸۸ او یک پنالتی فاصله داشت تا بازی را به وقت اضافی بفرستد. اما این بار نوبت خودنمایی ینس لمن بود تا با سیو پنالتی، تیمش را به فینال ببرد.

تابستان آن سال او در تنها جام جهانی خود، در سیستم جذاب خوزه پکرمن بازی کرد. ریکلمه یک بار دیگر بهترین شد و تورنمنت را به عنوان بهترین گلزن به پایان رساند اما در مرحلهٔ یک چهارم نهایی برابر آلمان ورق برای او برگشت. در حالی‌که تنها بیست دقیقه از بازی مانده بود، پکرمن، استبان کامبیاسو را به جای او به بازی آورد. قلب تمام ساعت‌ها در اینجا می‌ایستد‌. تابلوی تعویض احتمالا اشک می‌ریخت و پشیمان از نشان دادنِ خروج رومان… آرژانتین، در تمام دیدارهایی که ریکلمه گلزنی کرد هرگز نباخت… دقت پاس‌های رومان در این جام جهانی (۲۰۰۶) در یک بازی مقابل صربستان ۹۹٪ بود؛ بالاترین دقت پاس در تمامی ادوار جام جهانی از سال ۱۹۶۶ تاکنون!

در عرض یک سال او به بوکا بازگشت زیرا رئیس باشگاه ویارئال، فرناندو رویگ، از شیرینیِ بازی ریکلمه خسته شده بود.

“او باید از باشگاه اطاعت کند و به تعهدات خود عمل کند – وگرنه با من مشکل خواهد داشت. باشگاه همه چیز را به او داده اما دوباره هرگز فرصتی نخواهد داشت!”

متأسفانه پیش‌بینی رویگ به واقعیت تبدیل می‌شود. ریکلمه پس از بازگشت به بوکا در فوریه ۲۰۰۷، دیگر هرگز در اروپا بازی نکرد. پس از آن، تنها در طی پنج ماه ریکلمه سومین لیبرتادورس را از آن خود کرد.

البته که اوضاع در بوکا هم تماماً خوب نبود. ریكلمه با هم تیمی‌هایش مشكلاتی داشت که نگرش او را به بازی زیر سوال می‌برد؛ یکی از منتقدان برجسته‌اش مارادونا بود. بازیکنی که به ناچار در جوانی با او مقایسه می‌شد. دون دیگو یک بار با پوشیدن پیراهن ریکلمه در لابومبونرا حضور پیدا کرده بود. از سال ۲۰۰۹ اما، این دو جنجال و درگیری رسمی داشتند. این اتفاق پس از بازنشستگی او از فوتبال ملی رخ داد و تا زمانی که مارادونا سرمربیگری می‌کرد، ریکلمه نیز از بازگشت خودداری کرد.

با این وجود، او در هفت فصل دیگر دو با بوکا قهرمان می‌شود. در این مدت او میراث خود را به عنوان شاید بزرگترین بت باشگاهی آمریکای جنوبی تاکنون ثابت کرد. به عنوان مثال سال ۲۰۰۹ را در نظر بگیرید، زمانی که او پیشنهاد کرد کل فصل را بدون دستمزد و فقط برای حراست از پیراهن بوکاجونیورز بازی کند.

ریکلمه در سال ۲۰۱۵ پس از مدت کوتاهی حضور در باشگاه آرژانتینوس جونیورز بازنشسته شد. او نمی‌توانست برای مدت طولانی از بوکا دور شود. بین عاشق و معشوق تنها در قصه‌ها فاصله می‌افتد. در دسامبر سال ۲۰۱۹ او به عنوان معاون دوم رئیس، خورخه آمور آمه‌آل انتخاب شد و فقط سه ماه بعد قهرمان لیگ ۲۰۲۰ شد.

ریکلمه ممکن است منتقدان خود را در طول زندگی حرفه‌ای داشته باشد به خصوص اکنون در سمت معاونی بوکا، اما او همیشه به ریتم و روش خودش حرکت می‌کند. بر این اساس، احتمالاً شایسته است که حرف آخر را با جمله خودش بزنم؛ “من از فوتبال حداکثر لذت را بردم. امیدوارم مردم در کنار من از آن لذت ببرند.”

بله رومان عزیز، ما لذت بردیم، ما قطعا از بازی تو لذت بردیم.